Hermien Boudens zet zich al jarenlang bij het katholieke Dienstencentrum voor Basisgemeenschappen in de Braziliaanse Caruaru in voor vrouwenrechten. Hard nodig, want in de van oudsher masculiene maatschappij van Brazilië hebben zeker onopgeleide, arme vrouwen geen enkele stem.  Ze worden onderdrukt, gediscrimineerd, mishandeld en misbruikt. Soms is de situatie zo erg, dat vrouwen uit wanhoop misdaden begaan. Zo ook Valentina. Ze vermoordde haar vader, die ook de vader van haar 12 kinderen was …

Jarenlang misbruik
“Het levensverhaal van Valentina is afschuwelijk wreed,” vertelt Hermien. “Nooit leerde ze lezen en schrijven., waardoor ze bijna letterlijk monddood werd gemaakt. Vanaf haar negende werd ze stelselmatig door haar eigen vader verkracht, onder toeziend oog van haar bedreigde  moeder. Ze kreeg 12 kinderen van haar eigen vader waarvan er zeven overleden. Toen haar vader zich ook aan haar eigen dochter wilde vergrijpen was de maat vol. Valentina wilde voorkomen dat haar dochter door haar eigen vader, tevens opa, werd misbruikt. Ze zwichtte niet langer voor zijn dreigementen dat hij haar zou doden als ze het misbruik niet toestond. Sterker nog: ze gaf twee mannen de opdracht om haar vader te doden.”  Valentina zag geen andere uitweg uit de jarenlange spiraal van geweld, misbruik en vernedering.

Impressie van de  gratis cursus over mensenrechten van het Dienstencentrum voor Basisgemeenschappen.

Steun en versterking
De 44-jarige Valentina nam in 2005 het recht in eigen hand. Ze werd gearresteerd en zat meer dan een jaar in voorarrest. “Ze werd uiteindelijk door een jury vrijgesproken,” vertelt Hermien. “Haar advocaten maakten vanuit de vrouwenbeweging haar lijden openbaar. Zij bepleitten ook dat Valentina geen andere mogelijkheid om het misbruik en geweld te stoppen.”  Inmiddels is Valentina al een aantal jaren een vrije vrouw. In het najaar van 2025 volgde ze een gratis cursus over vrouwenrechten bij het katholieke Dienstencentrum voor Basisgemeenschappen in  Brazilië. “ Haar verhaal schokte vanzelfsprekend andere deelnemers. Tegelijkertijd werd besloten om tijdens een gebed te vragen om vastberadenheid, weerbaarheid, solidariteit, vrede en gerechtigheid. Het was bijzonder om te zien hoe de vrouwen elkaar steunden  en versterkten.”

Gezamenlijk gebed tijdens een vormingscursus.

Wet aan haar kant
Toen Valentina haar vader liet vermoorden, stond de wet nog niet aan haar kant. In 2018 is er door de gemeente Caruaru in 2018 een wet aangenomen waarin politieke maatregelen staat om geweld tegen vrouwen in kwetsbare situaties tegen te gaan.  Een stap in de goede richting, maar er blijft nog meer dan genoeg te doen voor Hermien. “Onwetendheid zet vrouwen op grote achterstand. Je rechten kennen  en je bewust worden hoe je, vaak samen met andere vrouwen, je rechtmatige plek kunt innemen blijft van levensbelang. Ik ben trots dat er in de wrede werkelijkheid nog steeds medemensen zijn die strijden voor rechtvaardigheid. Dat hebben we tijdens de cursus uitgebeeld door het licht van een kaars aan elkaar door te geven.”

*Om prviacy-redenen is in dit verhaal de schuilnaam Valentina gebruikt.

In de vormingscursussen staat kaarslicht symbool voor hoop en onderlinge steun.